Język polski matura ustna – zadania jawne na 2026 r.
Egzamin ustny z języka polskiego to dla wielu maturzystów najbardziej stresujący etap matury. Warto jednak pamiętać, że odpowiedź na pytanie jawne ma charakter wypowiedzi monologowej. Co to oznacza w praktyce? Od chwili, gdy zaczniesz mówić, aż do momentu zasygnalizowania końca wypowiedzi, komisja nie może Ci przerywać ani zadawać dodatkowych pytań pomocniczych.
Część ustna egzaminu jest obowiązkowa i odbywa się w Twojej macierzystej szkole. Nie można jej pominąć, a rzetelne przygotowanie to klucz do spokoju w dniu egzaminu.
Ile jest pytań jawnych 2026?
Liczba zadań na przestrzeni ostatnich lat ulegała zmianom, co wymaga od uczniów czujności.
„To kolejny rok zmian wymagań przez CKE. W 2024 roku pytań było 110, w 2025 – 68, a dla rocznika 2026 ustalono ich 76” – zauważa Grzegorz Skwierczyński, edukator i twórca serwisu setka z polaka, który od 2018 roku wspiera maturzystów w rzetelnym opracowywaniu zagadnień egzaminacyjnych.
Pełna lista obejmująca pytania jawne matura 2026 jest już dostępna. Poniżej znajdziesz przykłady najważniejszych motywów z fundamentów polskiej listy lektur.
Pytania jawne matura 2026-2028 – lista i odpowiedzi
Oto wybrane zagadnienia z kluczowych tekstów kultury, które mogą pojawić się na Twoim egzaminie:
Biblia (w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana)
- Motyw cierpienia niezawinionego
- Człowiek wobec niestałości świata
- Wizja końca świata
Dziady cz. III, Adam Mickiewicz
- Losy młodzieży polskiej pod zaborami
- Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia
- Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy
- Różne postawy człowieka wobec Boga
- Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia
- W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych
- Walka dobra ze złem o duszę ludzką
- Czym dla człowieka może być wolność
- Motyw samotności
Lalka, Bolesław Prus
- Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania
- Praca jako pasja człowieka
- Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie
- Konfrontacja marzeń z rzeczywistością
- Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi
- Czym dla człowieka mogą być wspomnienia
Zbrodnia i kara, Fiodor Dostojewski
- Walka człowieka ze swoimi słabościami
- Motyw winy i kary
- Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych
- Co może determinować ludzkie postępowanie
- Motyw przemiany bohatera
Wesele, Stanisław Wyspiański
- Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych
- Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej
- Sen o Polsce czy sąd nad Polską
- Symboliczne znaczenie widm i zjaw
- Motyw tańca
Przedwiośnie, Stefan Żeromski
- Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu
- Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka
- Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości
- Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości
- Rola autorytetu w życiu człowieka
- Utopijny i realny obraz rzeczywistości.
Jak odpowiedzieć na pytanie jawne?
Skuteczna odpowiedź to taka, która posiada logiczną strukturę: teza, argumenty oraz podsumowanie. Zamiast streszczać lekturę, skup się na problemie zawartym w pytaniu i używaj utworów funkcjonalnie jako przykładów. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoje odpowiedzi są kompletne, sprawdź profesjonalnie opracowane pytania jawne.
Przygotowanie (15 minut)
- Zapisz kluczowe słowa: Stwórz na kartce konspekt (wstęp, rozwinięcie z tezą i argumentami, zakończenie).
- Zidentyfikuj problem: Określ precyzyjnie, o co pyta zadanie (np. motyw cierpienia niezawinionego).
- Wybierz lektury: Dobierz utwory, które dobrze znasz. Nie streszczaj ich – wykorzystaj je do argumentacji.
- Dobierz konteksty: Wzbogać wypowiedź o kontekst historyczny lub biograficzny.
Wypowiedź (ok. 10 minut)
- Wstęp: Przytocz temat pytania jawnego/niejawnego i postaw tezę.
- Rozwinięcie: Przedstaw argumenty, popierając je konkretnymi przykładami. Mów o konkretach, unikaj recytowania fragmentów na pamięć.
- Zakończenie: Podsumuj wywód i wyraźnie zasygnalizuj koniec wypowiedzi, by komisja mogła przejść do kolejnego etapu.
- Forma: Mów płynnie, wyraźnie i odpowiednio głośno.
Rozmowa (ok. 5 minut)
Bądź gotowy na pytania zespołu przedmiotowego, które będą dotyczyły wyłącznie Twojej wcześniejszej wypowiedzi.
Czy można czytać z kartki na maturze ustnej?
Nie można czytać z kartki (chyba że posiadasz odpowiednie dostosowania), ale masz prawo na nią zerkać w celu sprawdzenia punktów swojego konspektu.
Jak wspomniałem chwilę wcześniej, cały egzamin ustny z języka polskiego trwa około 30 minut: 15 minut na przygotowanie, 10 minut na monolog oraz 5 minut na rozmowę z komisją.
